غاز

غاز به خانواده آناتیدها و جنس آنسر تعلق دارد. بطور کلی نظر بر این است که غاز یکی از نخستین حیواناتی است که اهلی شده است. غاز احتمالا در حدود ۳۰۰۰ سال قبل در مصر اهلی شده است اگرچه بعضی محققین اعتقاد دارند که اهلی شدن به قبل از این تاریخ بر می گردد. علی رغم این مساله این حیوان هرگز همانند مرغ و یا حتی اردک مورد بهره برداری تجاری قرار نگرفته است.
غازها در سرتاسر جهان یافت می شوند. پرورش آنها در نواحی گرمسیر به شرط تامین سایبان همانند مناطق سردسیر به خوبی امکان پذیر می باشد.شواهد نشان می دهد که غازها توانایی تحمل هوای آزاد زمستان نواحی شما با حداقل پناهگاه را دارند.علی رغم این سازگاری وسیع به شرایط جغرافیایی، پرورش تجاری غاز تنها در چند کشور آسیایی و اروپایی رایج بوده و حائز اهمیت می باشد.

جوجه کشی مصنوعی اردک و غاز

جوجه کشی مصنوعی اردک و غاز ها

قسمت دوم مقاله جوجه کشی مصنوعی از اردک و غاز ها

ادامه جوجه کشی مصنوعی اردک و غاز: سپس تخم ها را با یک پارچه پشمی زبر یا سنباده نرم از آلودگی ها پاک می کنیم و حدالمقدور آنها را نمی شوئیم. ولی اگر مجبور شدیم تا تخمی را استثنائاً بشوئیم باید آن را توسط آب ۹۰ درجه سانتی گراد همراه با مواد ضدعفونی کننده ای چون ترکیبات آمونیوم چهارتایی یا کلردار بشوئیم که علت مطلوب نبودن شستن پاک شدن همان موکوس روی سطح تخم است که می تواند باعث مستعد شدن تخم برای آلودگی و بیماری باشد.

جوجه کشی مصنوعی اردک و غاز
جوجه کشی مصنوعی اردک و غاز

۵- سپس تخم ها را به مدت ۲/۵ ساعت با ترکیب گاز فرمالین در اتاق گاز، قبل انتقال به ستر ضدعفونی می کنیم. ولی قبل از آن باید تخمها را همانند جوجه کشی بلدرچین به لحاظ استاندارد بودن از هم جدا نماییم. در واقع در اردک تخمی، استاندارد است. که بادامی نباشد. دارای وزنی حدود ۹۰-۷۰ گرم باشد، اندازه آن معمولی و بصورت عامی و طبیعی باشد. یعنی باید هم اندازه اکثریت تخم های یک گله سالم باشد، پوسته تخم نه زیاد محکم و نه خیلی نازک باشد و به لحاظ فاکتورهای داخلی نیز به عینه همچون فاکتورهای تخم بلدرچین را داشته باشد که البته برای تخم های اردک چون دارای پوسته ای معمولا با  رنگ روشن هستند. می توان از آزمایشات کندلینگ و یا روش های مخصوص تخم بلدرچین براش مشخص نمودن نطفه و کیفیت داخلی تخم که در فصل فرآوری بهداشتی محصولات بلدرچین هم توضیح دادیم استفاده کنیم که جنین در قسمت پهم تخم به شکل یک لکه تیره و دارای رگه های سرخ در نزدیکی کیسه ی هوا مشاهده می شود.در هر صورت بهتر است تا برای دانستن نکاتی بسیار مهم و کلیدی و اما ریز که معمولا دقت نمی شود سری به بخش تولد مثل در پرورش عملی بلدرچین بزنیم. زیرا نکاتی عمومی ولی بسیار حساس و مهم هستند که به مرور زمان و طی تجارب عملی بدستشان آورده ایم که به ویژه در شماره های ۶ و ۵ این فصل قید شده اند. ۹- پس از رعایت نکات فوق و عمل به آنها حال باید تخمها را به ترتیب به دستگاه های جوجه کشی منتقل کنیم که در مرحله اول به مدت ۳۱/۵-۲۵ روز برای اردکها و ۲۸-۲6 روز بسته به جثه برای غازها تخم ها را درون ستر قرار می دهیم که باید شرایطی را چون دمای ۳-۳/۷ درجه سانتی گراد و رطوبت 6۰ درصد و برای غاز دمای ۳۷/۲ و یا همان رطوبت را در این وسیله رعایت کنیم و نکته مهم این که در صورت اتومات نبودن دستگاه های جوجه کشی برای خنک نمودن تخمها حداقل در روز 4-۳ مرتبه با پاشیدن آب روز تخم ها آنها را خنک نمود و این مسئله ایست که ما در بلدرچین به آن نیازی نداشتیم. به هرحال دمای تخم ها درون دستگاه جوجه کشی هرگز نباید ۲4-۳۰ (صفر فیزیولوژیکی اردک و غاز) درجه سانتی گراد پایین تر بیاید. در مورد گازهای اکسیژن و دی اکسید کربن باید بگوییم که میزان مجاز برای هر دوی این گازها برای هر دو دستگاه ستر و هچر باید به ترتیب (بیشترین حد ممکن) و ۱ درصد باشد. که البته به کمک تهویه دستگاه هم می توان این گازها را کنترل کرد و هم می توان آنها را خنک کرد که تهویه را به کمک ونتیلاتورها هم انجام می شود. نکته بعدی و مهم اینکه باید تخمها را حدود هر یک ساعت یکبار در دستگاه های خودکار و روزی ۳ مرتبه در سایر دستگاه های غیرخودکار به وسیله ی نیروی انسانی بچرخانیم تا از عوارض ناشی از مسائلی چون چسبندگی زرده جلوگیری شود.

جوجه کشی مصنوعی اردک و غاز
جوجه کشی مصنوعی اردک و غاز

۷- پس از آن که تخمها را از ستر خارج نمودیم حال باید آنها را به کمک روش های چینش یا همان ابرو برگردان درون سبدهای هچر قرار دهیم. به شرط آن که دمای دستگاه هچر را برای هم اردک و هم غاز معادل ۳۷ درجه به همراه رطوبت ۷۵ درصدی تنظیم نماییم که البته مدت ماندن تخمها درون هچر بسته به نژاد و مسایر شرایط ۳/۵ -۳ در بازه روز برای اردکها و 4-۶ روز بسته به جثه برای غازها متغیر است.

۸- در صورتی که در جوجه کشی مصنوعی اردک و غاز با هچ پایین مواجه شدیم می توانیم همانند بلدرچین به مسائلی چون تغذیه و مدیریت نادرست گله مادر، بیماری گله مادر، حرارت و رطوبت ماشین های جوجه کشی یا انبار تخم ها، چرخش غیراصولی یا وارد آمدن ضربه بسته تخم ها مشکوک شویم.

۹- پس از اتمام مراحل فوق طی حداکثر ۲۶ ساعت جوجه ها سر از تخم خارج می کنند و دوره ۳۱- ۲۸ روزهای انکوباسیون به پایان میرسد که باید با احتیاطات کامل و دقیق آنها را به سالن های مربوطه منتقل نمود تا دچار تلفات بی جا نشویم.

جوجه کشی مصنوعی اردک و غازها

جوجه کشی مصنوعی اردک و غازها

جوجه کشی مصنوعی اردک و غازها:معمولاً اردکهای بومی تخم گذاری خود را از بهمن ماه سن ۷ – 6 ماهگی (بلوغ) به استثنای پکین که در سن 28-26 هفتگی و به مدت 40 هفتگی به صورت اقتصادی به تولید می آید شروع می کنند و تا تیر ماه ادامه میدهند که بسته به نژاد پرنده ممکن است در تمام طول سال و تا رکورد حدود ۹۰٪ در هر هفته اول پس از تخم گذاری ادامه یابد البته در نژادهای بریتانیایی رکورد بیش از ۵۰٪ را می توان تا ۵ ماه پس از شروع تخم گذاری نیز  مشاهده کرد و این در حالی است که جوجه کشی در موتاسیون های این نژاد موفقیت آمیزتر از سایر نژادهاست.

جوجه کشی مصنوعی اردک و غازها
جوجه کشی مصنوعی اردک و غازها

این تخم گذاری ها به صورت تقریباً و کم و بیش به شکل روز در میان ادامه می یابد ولی بهترین سن برای جفت گیری اردکها به هر لحاظ سن ۱۲- ۹ ماهگی است که البته فصل بهار را برای جفت گیری ترجیح می دهند ولی غازها با آنکه به صورت روز در میان تخم گذاری دارند ولی پس ۱۲- ۱۰ روز یک سیکل چند روزه ی بدون تخم را طی می کنند که معمولاً مزرعه داران یا پرورش دهندگان تخم های غازهای ۲ یا ۳ ساله را جهت جوجه کشی انتخاب می کنند که در این بین تخم غازهای ۳ ساله بهتر از سایر سنین این حیوان در هچ و جوجه در آوری پاسخ میدهد که برای اینکه بتوانیم تولید مثل بهتر و در نتیجه جوجه کشی موفق تری را داشته باشیم باید این پرندگان یعنی نر و ماده آنها را از حدود ۹ ماه قبل از فصل جفتگیری که معمولاً در ابتدای پاییز (ممکن است در سایر فصول نیز تخم گذاری را داشته باشند) است با یکدیگر آشنا کنیم و درون یک فارم یا پسین ببریم. جوجه کشی در اردک همانند بلدرچین به اینگونه نیست که اغلب پرنده بر روی تخم های خود نخوابد و آنها را شکسته و یا بخورد پس جوجه کشی به شکل طبیعی در اردکها امکان بیشتری نسبت به بلدرچین ها دارد. حتی می توان طی مدت این دوره طی ده روز اول تخم اردک را زیر اردکهای کرج قرارداد و سپس به دستگاه منتقل نمود که بسته به جثه اردک می توان تا ۱۵ عدد تخم را زیر یک ارد ک قرار داد و در صورت نداشتن دستگاه جوجه کشی نیز می توان تا پایان هچ تخم، آنها را زیر مادرهای طبیعی کرچ قرارداد و باید اعتراف کرد که در هر کدام از روشهای فوق نتیجه هچ بهتر و با درصد بالاتری را خواهیم داشت این عدد در مورد غاز قدری متفاوت است و حدود ۱۰-۸ تخم می باشد که البته جوجه کشی طبیعی در غازها دارای یک اشکال است و آن این است که اگر پس از خروج هر جوجه به ترتیب از تخم آن را از غاز مادر دور ننماییم غاز مادر به احتمال زیاد از روی سایر تخم های خود که هنوز هچ نشده اند بلند میشود و تخم های هچ نشده هم از بین می روند و جنین آنها می میرد. ۱- در نگهداری صنعتی درست زمانی که گله مادر را آماده کردیم باید به این موضوع بیاندیشیم که حال به چه نسبتی اردکهای ماده و نر را جهت جفتگیری در کنار هم قرار دهیم ولی باید به وزن اردکهای انتخابی مان توجه خاص داشته باشیم. اگر اردک ما از نژادهای سنگین وزن باشد. تعداد یک نر به پنج ماده بهترین نتیجه را به لحاظ اقتصادی و مدیریتی دارا است ولی اگر نژاد اردک های ما از نوع سبک یا بهتر بگوییم تخم گذار باشند می توان نسبت ۱ نر به ۱۰-۸ ماده را و حداکثر برای غازهای سبک ۵-۱ و غازهای سنگین رعایت نمود که این نوع جفت گیری گله ای در ایران بهترین روش از لحاظ اقتصادی برای گله های صنعتی است تا بتواند در صورت موجود بودن بهترین حالات دیگر فاکتورها ۹۰ جوجه را طی یک فصل تولید نماید. ۲- کلاً جفت گیری به اندازه بلدرچین ها در اردکها دیده نمی شود. ولی می توان گفت که تعداد حدود ۳-۲ بار جفت گیری در اردک ها در هفته وجود دارد که پس از این جفت گیری ها و جدا نمودن نرها از ماده ها، ماده ها تخم های نطفه دار آخر خود را حدود ۱۵ روز بعد می گذراند. باید توجه کنیم که اردکهای ما حداکثر دارای سن نهایت ۲ سال تمام باشند (زیرا از سال اول به بعد میزان تخم گذاری ۲ برابر شده و پس از سال دوم این مقدار به شدت افت می کند) تا مؤثرترین جفت گیری و در آخر هچ را داشته باشیم.ولی در غیر این صورت خواهیم دید که اردکهای ما آن تأثیر مورد توقع را در جفت گیری ندارند. بطور کلی ما همیشه زمانی که در اواخر عمر یک گله در حال تولید مادر هستیم باید یک گله جهت جایگزینی گله کنونی را در حال آماده سازی داشته باشیم تا بلافاصله پس از کار افتادگی گله کنونی گله ذخیره آماده جفت گیری و تولید باشد و پس از آنکه گله ذخیره جایگزین شد باید بلافاصله عملیات انتخاب گله مادر را از چند ماه بعد مجدداً آغاز نموده و گله ذخیره جدیدی را تهیه نمود تا بدلیل انتظار برای رسیدن گله مادر جدیددچار ضرر و زیان نشویم.

جوجه کشی مصنوعی اردک و غازها
جوجه کشی مصنوعی اردک و غازها

جوجه کشی مصنوعی اردک و غازها۳- پس از اینکه تخمها توسط اردکهای مادر گذاشته شدند باید آنها را به انبار تخم که می تواند همان اتاقک گاز نیز باشد منتقل کرد که در صورت تمایل برای انبار کردن تخمها که بیشتر بدین جهت انجام می شود تا میزان تخمها به حداکثر ظرفیت دستگاه های جوجه کشی برسد. باید شرایط خاصی را لحاظ کنیم که بشرح زیر است:

الف) مهم ترین و اولین بخش لازم دمای خود تخم هاست که پس از گذاشته شدن برابر با دمای بدن اردک مادر است که باید به صورت تدریجی و کم کم دمای آنها را که معادل ۶۰ درجه سانتی گراد است به ۱۵- ۱۳ درجه سانتی گراد برسانیم. ولی حتماً دقت کنیم که این عمل بصورت تدریجی باشد.

ب) حرارت انبار یا همان محیط نگهداری برای تخم اردکها بایسد حدود ۱۹ درجه سانتی گراد باشد. زیرا خروج از این محدوده باعث از بین رفتن تخم نطفه دار و خشک یا عکس آن می شود.

ج) رطوبت محیط نیز همان دلیل دما باید در بازه ای حدود 80 درصد باشد.

د)در مورد گازهای حاضر در محل هم خالی از لطف نیست که بگوییم باید میزان گاز CO2 که برای جنین اردک ها مضر و خطرناک است حدود 0.8 درصد باشد.

ه) مدت زمان نگهداری تخمها در اردک باید حداکثر ۲۱ روز باشد که در صورتی که از یک هفته تجاوز نمود باید حداقل هر روز ۳ مرتبه به اندازه یک نیم دور یا حدود ۹۰ درجه سانتی گراد چرخانده شوند تا چسبندگی زرده ایجاد نشود. البته همیشه توجه شود تا قسمت باریک و تیز تخم به سمت پایین باشد.

 

برای مشاهده ادامه مقاله جوجه کشی مصنوعی اردک و غازها  کلیک کنید

درباره غاز

درباره غاز 

درباره غاز  – مواد معدنی: فسفر ، آهن ، سدیم ، پتاسیم ، کلسیم
پر: در اردک ها به لحاظ کم اهمیت بودن مصرفی پرها عمل پرچینی را به ندرت در شرایط زنده انجام میدهند و به لحاظ کاربرد به جز اردک هایی که دارای پرهای رنگی و زیبا هستند همانند مرغ است و می توان از آنها محصولاتی چون پودر پر را استحصال نمود.
مدفوع: مدفوع اردک دقیقاً مشابه مدفوع مرغ است و صرفاً جهت کوددهی استفاده می شود. ولی در استفاده از آن باید مراقب خاصیت اسیدی بودن شدید آنبود زیرا مصرف زیاد و بیش از حد آن می تواند مضراتی را برای درختان و یا گیاهان به همراه آوردکه در سیستم از پرنده در حال چرا خود این عمل را اتوماتیک و به اندازه انجام می دهد من حیث المجموع مواد آلی و معدنی مفید در کود اردک کمتر از مرغ است و رطوبت آن بیشتر است که البته این یک امتیاز برای این پرنده محسوب می شود نه عیب.

خصوصیات تولیدی غاز

گوشت:
چون پرورش غاز نسبت به سایر طیور در جهان کمتر و محدودتر است گوشت پرنده از سایر محصولاتش پر اهمیت تر است که البته پیرو این مسئله باید مراقب این موضوع بود که پوست ، پرو چربی در ابن بین رشد بسیاری دارند و نباید به لحاظ رشد در این پرنده برای ما ایجاد توهم کند. زیرا علاوه بر کم بودن محصولی چون تخم غاز و رکورد پایین آن ذائقه های کمی آن را پسند میکنند. غازها را می توان در سن 200 تا 300 روزگی راهی کشتارگاه کرد. زیرا به لحاظ کمی کیفی و اقتصادی در بهترین وضعیت قرار دارند آنها در این سن دارای وزنی معادل 7-9 کیلو گرم هستند که بهترین سن و وزن برای غاز به شمار میرود هرچند که گوشت غاز گوشتی بسیار چرب تر از سایر طیور است و این به جهت خواص آن برای زندگی است و نحوه زندگی غاز باعث این تغییر و انتخاب طبیعی شده ولی همچون اردک حداقل می توان به طبیعی بودن سالم بودن و عدم حضور مواد غیر عادی در گوشتش اطمینان داشت ولی در هر صورت و از هر نظر گوشت غاز نیز همچون گوشت اردک دارای خصوصیات والای گوشت بلدرچین نیست.
وزن لاشه غاز برابر حدوداً 65 درصد از وزن زنده آن است که از آن حدود 80-75 درصد را گوشت خالص به خود اختصاص میدهد چون غاز ها پرندگانی نسبتاً فعال و با توانایی کمابیش پرواز هستند پس میتوان مدعی شد در بین بافت های گوشتشان ساختار گلیکوژنی دارند که گوشت آن ها را خوش طعم تر می کند هر چند که قدری گوشت غاز و البته اردک سفید می باشد و هرچه شرایط گردش آزاد و شنا برای غاز بیشتر شود در طعم تردی ئ چربی گوشتش تغیرات بیشتری ایجاد می شود.
مواد عالی گوشت غاز: تیامین ، اسید نیکوتینیک ،ریبو فلاوین ، نیاسین
مواد معدنی گوشت غاز: سدیم،کلر،پتاسیم،آهن،دمنگنز،مس، فسفر،کلسیم، که البته از مرغ گوشتی کمتر است.

خصوصیات مرفولوژیکی غاز و ترکیبات آلی گوشت و تخم اردک

تخم:
در نژاد های مختلف اندازه و وزن تخم ها متفاوت است به طور نمونه ما بیشترین تخم گذاری را در نژاد های مصری و تولوز می بینیم ولی سایر نژاد هابه علت تخم گذاری کم فاقد اهمیت این نوع نگه داری است. ولی تخم گذارهایی که ما بیشتر در پرورش غا به آنها سر و کار داریم حدوداً دارای وزنی معادل 120 گرم است که در مجموع در سال 100 عدد می باشند . معمولاً تخم های دو زرده غاز ها دارای وزنی برابر 150 گرم است که بسیار این نوع تخم غاز نادر است.
غاز ها معمولاً از سن 300-250 روزگی تخم گذاری خود را شروع میکنند و در سن 3 سالگی به اوج تولید خود می رند ولی زمانی که به سن 3 سالگی رسیدند کم کم از رکوردشان کم می شود. تا انجایی که دیگر ارزش اقتصادی خود را از دست میدهند.

غاز و اردک

خصوصیات مرفولوژیکی غاز

 

طول قد :

خصوصیات غاز : قد در غازها بسته به نژاد و موتاسیونهای آنها متفاوت است و در مورد غازهای اهلی ذکر شده که بیشتر با روشهای صنعتی نگهداری می شوند در محدوده ۵ ۶ سانتی متر برای ماده ها و برای نرها ۵۵ سانتی متر صدق می کند.

خصوصیات غاز

میزان وزن :

خصوصیات غاز : وزن غازها در سنین ۱۰-۹ ماهگی در حدود ۱۰-۹ کیلوگرم برای ثرها و ۸-۷ کیلوگرم برای مادهها وجود دارد. که البته این سن، سن اقتصادی غازها محسوب می شود. ولی بصورت کامل و کلی یک غاز نر می تواند خود را در نهایت به وزن ۱۱-۱۰/۵ کیلوگرم و یک غاز ماده نیز ۹-۸ کیلوگرم برساند ولی در شش ماهگی که سن معمولا برای پرورش غازها به منظور گوشت می تواند باشد حدود ۹/۵ کیلوگرم است و این در حالی است که – .این وزن در سن یک روزگی نیز حدود ۱۰۰ گرم می باشد

 

رنگ :

خصوصیات غاز : رنگ نیز در غازها با توجه به نژاد متغیر است. ولی در این جا بیشتر صحبت بر روی غاز سفید و خاکستری است. (البته فقط در این بخش) پس می توان گفت که معمولاً در یک مزرعه غاز ما می توانیم بیشتر رنگ سفید و خاکستری را ببینیم. البته در مزارعی که این برنده را به شکل سنتی نگهداری می کنند که نهایتاً تعداد هر گونه غاز در آنجا به کمتر از ۱۵-۲۰ عدد می رسد می توانیم تنوع رنگی بیشتری را ببینیم.

 

دیگر خصوصیات عمومی غازها:

دیگر خصوصیات غاز : نکته مهم و قابل توجه در غازها گردن بلند تر آنها است که آنها را از اردکها متمایز می کند. البته دارای نشانه دیگری نیز هستند و آن نوک این پرنده است که بر خلاف اردکها که دارای نوکی نسبتاً پهن و صاف هستند غازها قدری در بالای نوکشان حالت تحدب دیده می شود که سوراخهای بینی شان در دو طرف منقار وجود دارد. از دیگر خصوصیات و البته خصیصه بارز و مشترک آنها با اردکها که همان وجسود پرده های گوشتی در بین انگشتان پاهایشان است که باعث شده تا آنها در خانواده آناتیدها قرار گیرند و مسئله دیگر همان چرب بودن پوست سفید و پرهایشان است. و در مورد سن بلوغ غازها که ۱۰ الی ۱۲ ماهگی بوده و تولید تخم آنها به مدت شش ماه به طول می انجامد و در ۱۲ ماهگی به حداکثر خود می رسد.

 

خصوصیات غاز ها

تعیین جنسیت غاز :

تعیین جنسیت در غازها عیناً مثل اردک هاست با این تفاوت که رنگ غازهای نر و ماده در غازها کمتر است پس برای فراگیری تعیین جنسیت غازها می توان به تعیین جنسیت دراردکها مراجعه نمود.

البته یکسری تفاوتهای بسیار ریز و جزئی را برای جنسیت غازها مثل نوک درازتر، سر بزرگتر و محکم تر در نرها می توان قائل شد و یا برخی نژادهای خاص مثل چینی یا آفریقایی که نرهایشان دارای زائده ای گوشتی در بالای سرشان هستند و در جوجه هایشان کرک های روشن تر نرها نسبت به ماده ها دارند.

 

حداکثر ترکیبات غذایی گوشت اردک :

آب : 68 – 66

چربی : 23 – 11

پروتئین : 23 – 17.4

املاح : 1.23

انرژی 260 – 190

 

گوشت اردک

مواد معدنی گوشت اردک :

سیدم Na  ، کلر CI  ، پتاسیم K ، آهن Fe  ، منگنز Mn ، فسفر P

 

مواد آلی تخم اردک :

به هر حال می توان گفت که تخم اردک از تخم مرغ کم و بیش و تا حدودی غنی تر است. جزء ویتامین E که زیاد قابل توجه نیست و این مسئله در مورد اسیدهای آمینه، سایر ویتامینهای موجود و به ویژه لیپیدها و چربی ها بسیار واضح و آشکار است. البته این گفته ها دلایلی بر این نیست که بسیار غنی تر از تخم مرغ است بلکه صرفاً قدری غنی تر از تخم مرغ می باشد. بعنوان مثال: تایروزین که یک آمینو اسید است در ۱۰۰ گرم تخم اردک معادل ۰/6۱۳ گرم و در تخم مرغ برابر ۰/۵۱۰ گرم است و یا ویتامین نیاسین در ۱۰۰ گرم تخم اردک معادل ۰/۲ میلی گرم است. ولی در تخم مرغ برابر ۰/۰۷۳ میلیگرام. در کال می توان با اندک تفاوتی تمام ترکیبات تخم مرغ را برای تخم اردک با درصدی کمی بیشستراز تخم مرغ در نظر گرفت که البته در جدول ذیل مشاهده می شوند.

غاز و اردک

جوجه کشی غاز و اردک بصورت مصنوعی 

 

معمولاً اردکهای بومی تخم گذاری خود را از بهمن ماه سن ۷ – 6 ماهگی (بلوغ) به استثنای پکین که در سن 28-26 هفتگی و به مدت 40 هفتگی به صورت اقتصادی به تولید می آید شروع می کنند و تا تیر ماه ادامه میدهند که بسته به نژاد پرنده ممکن است در تمام طول سال و تا رکورد حدود ۹۰٪ در هر هفته اول پس از تخم گذاری ادامه یابد البته در نژادهای بریتانیایی رکورد بیش از ۵۰٪ را می توان تا ۵ ماه پسی از شروع تخم گذاری نیز  مشاهده کرد و این در حالی است که جوجه کشی در موتاسیون های این نژاد موفقیت آمیزتر از سایر نژادهاست. این تخم گذاری ها به صورت تقریباً و کم و بیش به شکل روز در میان ادامه می یابد ولی بهترین سن برای جفت گیری اردکها به هر لحاظ سن ۱۲- ۹ ماهگی است که البته فصل بهار را برای جفت گیری ترجیح می دهند ولی غازها با آنکه به صورت روز در میان تخم گذاری دارند ولی پس ۱۲- ۱۰ روز یک سیکل چند روزه ی بدون تخم را طی می کنند که معمولاً مزرعه داران یا پرورش دهندگان تخم های غازهای ۲ یا ۳ ساله را جهت جوجه کشی انتخاب می کنند که در این بین تخم غازهای ۳ ساله بهتر از سایر سنین این حیوان در هچ و جوجه در آوری پاسخ میدهد که برای اینکه بتوانیم تولید مثل بهتر و در نتیجه جوجه کشی غاز و اردک موفق تری را داشته باشیم باید این پرندگان یعنی نر و ماده آنها را از حدود ۹ ماه قبل از فصل جفتگیری که معمولاً در ابتدای پاییز (ممکن است در سایر فصول نیز تخم گذاری را داشته باشند) است با یکدیگر آشنا کنیم و درون یک فارم یا پسین ببریم. جوجه کشی غاز و اردک همانند بلدرچین به اینگونه نیست که اغلب پرنده بر روی تخم های خود نخوابد و آنها را شکسته و یا بخورد پس جوجه کشی غاز و اردک به شکل طبیعی در اردکها امکان بیشتری نسبت به بلدرچینها دارد. حتی می توان طی مدت این دوره طی ده روز اول تخم اردک را زیر اردکهای کرج قرارداد و سپس به دستگاه منتقل نمود که بسته به جثه اردک می توان تا ۱۵ عدد تخم را زیر یک ارد ک قرار داد و در صورت نداشتن دستگاه جوجه کشی غاز و اردک نیز می توان تا پایان هچ تخم، آنها را زیر مادرهای طبیعی کرچ قرارداد و باید اعتراف کرد که در هر کدام از روشهای فوق نتیجه هچ بهتر و با درصد بالاتری را خواهیم داشت این عدد در مورد غاز قدری متفاوت است و حدود ۱۰-۸ تخم می باشد که البته جوجه کشی طبیعی در غازها دارای یک اشکال است و آن این است که اگر پس از خروج هر جوجه به ترتیب از تخم آن را از غاز مادر دور ننماییم غاز مادر به احتمال زیاد از روی سایر تخم های خود که هنوز هچ نشده اند بلند میشود و تخم های هچ نشده هم از بین می روند و جنین آنها می میرد. ۱- در نگهداری صنعتی درست زمانی که گله مادر را آماده کردیم باید به این موضوع بیاندیشیم که حال به چه نسبتی اردکهای ماده و نر را جهت جفتگیری در کنار هم قرار دهیم ولی باید به وزن اردکهای انتخابی مان توجهی خاص داشته باشیم. اگر اردک ما از نژادهای سنگین وزن باشد. تعداد یک نر به پنج ماده بهترین نتیجه را به لحاظ اقتصادی و مدیریتی دارا است ولی اگر نژاد اردک های ما از نوع سبک یا بهتر بگوییم تخم گذار باشند می توان نسبت ۱ نر به ۱۰-۸ ماده را و حداکثر برای غازهای سبک ۵-۱ و غازهای سنگین ۱-۳ رعایت نمود که این نوع جفت گیری گله ای در ایران بهترین روش از لحاظ اقتصادی برای گله های صنعتی است تا بتواند در صورت موجود بودن بهترین حالات دیگر فاکتورها ۹۰ جوجه را طی یک فصل تولید نماید. ۲- کلاً جفت گیری به اندازه بلدرچین ها در اردکها دیده نمی شود. ولی می توان گفت که تعداد حدود ۳-۲ بار جفت گیری در اردک ها در هفته وجود دارد که پس از این جفت گیری ها و جدا نمودن نرها از ماده ها، ماده ها تخم های نطفه دار آخر خود را حدود ۱۵ روز بعد می گذراند. باید توجه کنیم که اردکهای ما حداکثر دارای سن نهایت ۲ سال تمام باشند (زیرا از سال اول به بعد میزان تخم گذاری ۲ برابر شده و پس از سال دوم این مقدار به شدت افت می کند) تا مؤثرترین جفت گیری و در آخر هچ را داشته باشیم.ولیدر غیر این صورت خواهیم دید که اردکهای ما آن تأثیر مورد توقع را در جفت گیری ندارند. بطور کلی ما همیشه زمانی که در اواخر عمر یک گله در حال تولید مادر هستیم باید یک گله جهت جایگزینی گله کنونی را در حال آماده سازی داشته باشیم تا بلافاصله پس از کار افتادگی گله کنونی گله ذخیره آماده جفت گیری و تولید باشد و پس از آنکه گله ذخیره جایگزین شد باید بلافاصله عملیات انتخاب گله مادر را از چند ماه بعد مجدداً آغاز نموده و گله ذخیره جدیدی را تهیه نمود تا بدلیل انتظار برای رسیدن گله مادر جدید دچار ضرر و زیان نشویم.

تخم اردک

 

اهمیت پرورش غاز و اردک

تاریخچه پرورش غاز

 

تاریخچه پرورش غاز

قدمت و تاریخچه پرورش غاز در جهان مربوط به حدود ۵۰۰۰ سال قبل می شود. زمانی که این عمر می توان ایران، مصر و چین در حال شکل گیری بود که این گفته ها را نقوش کتبههای باستانی بدست آمده در این کشورها گویا هستند که حتی بسیاری از روشهای نوین پرورش نیز که امروزه کاربرد دارند همچون تغذیه اجباری در این کشورها رایج بوده است که پس از آن به بخشهای زیر تقسیم بندی شده است:

۳۹۰-۱ سال قبل از میلاد که در آن سال شبی از اقوام وحشی که قصد تهاجم به سنای روم را کرده بودند با سر و صدای غازها مواجه شدند و حمله آنها ناکام ماند. پس از آن تاریخچه پرورش غاز برای رومی ها جنبه قداست پیدا نمود و بعنوان پرنده ای مقدس و نگهبن در معابد رومی نگهداری شد و در حدود ۲۳۰ سال قبل از میلاد مسیح (ع) در مورد نحوه طبخ غاز شروع به نوشتن کتبی نمودند ولی قبل از آن شخصی به نام هومر اولین کتاب پرورش غاز را در ۳۸۸ سال قبل از میلاد به رشته تحریر درآورد. در مورد تاریخچه پرورش غاز و اهلی کردن غازها یک نظریه مبنی بر اینکه چون محل استقرار و جفت گیری غازها در شمال قاره نسبز است پس غازها توسط قوم ژرمن اهلی شده اند. امروزه در جهان نژادهای متفاوت و گوناگونی از غازها وجود دارد، ولی تنها نژادهایی که بصورت اهلی در آمدند و از شکل و حوش خارج شده اند غاز کانادایی، غاز خاکستری و غاز قوئی است.

 

در ایران و در نواحی شمالی کشور ( استان گیلان ) می توان هر سال شاهد مهاجرت و حضور غازهایی از نژادهای آنقورت، پیشانی سفید و خاکستری، عروس غاز، غاز پا زرد که در حال انقراض است را دید.

 

اهمیت پرورش اردک

 

اهمیت پرورش اردک

۱- اردک ها را می توان در تراکم های بالا پرورش داد. یعنی در پرتراکم ترین روش و سیستم می توان آنها را کنار یکدیگر با کمترین کاهش راندمان نگهداری کرد.

۲- رشد اردکها بسیار قابل قبول است. یعنی این پرنده می تواند وزن ۲۵ گرمی خود را در طی ۲۱ روز به ۰ ۱/4-۱/۳۰ کیلوگرم افزایش دهد ولی با توجه به سایر فاکتورها می توان دریافت که این رشد به اندازهٔ بلدرچین نمی باشد.

۳- اردک را می توان بعنوان یک پرنده تخم گذار نیز پرورش داد. هر چند که شاید زیاد ارزشمند نباشد زیرا گله های پرورش ما جدا میشوند و از سوی دیگر تخم گذاری قطعی اردکها دارای رکورد زیاد خوبی نمی باشد که در حدود ۱۵۰-۱۰۰ عدد تخم در سال است. البته ناگفته نماند که 360 عدد تخم نیز برای اردکها در یک سال نیز مثبوت می باشد.

4-کمیت در کیفیت گوشت و تخم اردک ها تاسن خاص خو یعنی حدود 60 روزگی برای گوشت تاثیری نخواهد داشت.(60 روزگی سنی است که اردک حدود 3.6 کلیوگرم وزن دارد)

5-در پرورش اردک نیازی به تاسیسات درجه یک و یا حتی دره دو هم نداریم و به اصطلاح عام بسیار می توان آن را پرورش داد.

6-میتوان به عنوان یک محصول مکمل در کنار سایر محصولات کشاورزی و یا باغی مان پرورش دهیم که این مسئله می تواند تا ۹۰-۵۰ درصد تغذیه اردکهایمان را از هزینه های جاری ما کسر کند.

۷- می توان اردکها را در استخرهای پرورش ماهی بویژه کپور ماهیان پرورش داد وسودی دوجانبه برد.

۸- به لحاظ جایگاه یکی از کم خرج ترین جایگاه ها و فارم های پرورش را نیاز دارد.

۹- از لحاظ تغذیه تقریباً در ۵۰ درصد موارد خودکفا است و در ۳۰-۲۰ درصد موارد پرندهای بی عار و راحت است یعنی در خوراکش همچون مرغ های صنعتی سخت گیر نیست.

۱۰- اردک پرنده مقاوم و قوی است به گونه ای که در اکثر شرایط محیطی، آب و هوایی و بیماری می تواند مقاومت کند

۱۱- پرورش اردک با استدلالهایی که از گفته های فوق می کنیم نباید هزینه و سرمایه گذاری سنگینی نیاز داشته باشد و با کمترین هزینه حتی کمتر از پرورش بلدرچین نیز می توان یک فارم پرورش اردک را به نام خود کرد.

۱۲- کما بیش می توانیم از گله اولی که خریداری می کنیم گله های گوشتی یا تخم گذار و یا گوشتی – تخم گذار را بعلاوه مادر تهیه و فراهم کنیم.

۱۳- قیمت تمام شدهٔ کلیه محصولات اردک بسیار پائین است.

14- رشد اردک ها نیز تقریباً به اندازه بلدرچین ها به نسبت خوراک مصرفی شان است  و این در حالت وحشی این پرنده است. یعنی رشدی حدود ۳ برابر سایر طیور اهلی به گونه ای که پس از هفته اول زندگی وزن جوجه اردکهای پرورشی باید در حدود ۷۵-۸۰ گرم باشد.

تاسیسات پرورش اردک و غاز

تاسیسات پرورش اردک و غاز

پرورش اردک و غاز

قابل توجه دوستان گرامی تاسیسات و سپس تجهیزات پرورش اردک و غاز  ذکر شده در جدول ذیل با علامت * مشخص شده اند در صورتی که تعداد تعداد ستاره ای که در کنار نام هر وسیله خورده باشد بیشتر باشد آن وسیله در پرورش اردک یا غاز که در مورد تاسیسات و تجهیزات مورد استفاده شان بسیار شبیه یکدیگرند کاربرد کمتری دارد در ادامه باید گفت که اکثر تجهیزات خاص پرورش طیوری نیستند که برای این دو پرنده غیر کاربردی باشند و تنها در اهمیت استفاده شان آن هم نه به دلیل شرایط زمانی عصر حاضر بلکه به دلیل شرایط خاص فیزیولوژیکی پرنده است که آن هم تا آخر دنیا تغییری نمی کند که صرفا ما را جهت جلوگیری از هجو گویی و اضافه گویی مجبور ساخته تا به توضیح وسایلی بپردازیم که در پرورش اردک و غاز در تمام زمان ها و اعصار و انواع شرایط اقلیمی و محیطی و علمی درست تر و معقولانه تراند ولی در مورد پرورش بلدرچین امکان استفاده از تمامی وسایل صرف نظر از مسائل جنبی و صرفا با دیدگاه علمی آن کاملا کاربردی و قابل استفاده اند.

پرورش اردک و غاز
پرورش اردک و غاز

هیتر های مرکزی

هیتر های سیار

شوفاژ

هیت کول

فن های محوری

فن های شعاعی

بادشکن یا دیوار حایل

دمپر

مه پاش

اسپری تحت فشار

میکروجت

سیستم سرمایش از سقف

کولر آبی

کولر گازی

پنکه سقفی

رطوبت سنج

دماسنج

ترموستات

منابع و مخازن

ترازو و روش های توزین

لامپ های رشته ای

بخاری

مادر مصنوعی

لامپ های مادون قرمز

آبخوری دستی ناودانی

آبخوری دستی بشقابی

آبخوری اتومات ناودانی

آبخوری اتومات سیفونی

آبخوری فنجانی

آبخوری اتومات دیسکی

آبخوری نیپل

آبخوری نیپل – فنجانی

دانخوری دستی ناودانی

دانخوری دستی بشقابی

دانخوری اتومات بشقابی

مواد بستر ساز

سیستم حرارت مرکزی

قفس های مطبق یا باتری

قفس های منبری

قفس های یک طبقه

کودکش

لامپ های فلورسنت

لامپ های گازی

تایمر

 

ما تاسیسات مورد نیاز پرورش را به سه بخش تقسیم بندی می کنیم . بخش اول تاسیسات عمومی مورد نیاز پرورش بخش دوم تاسیسات مربوط به پرورش بر روی بستر و بخش سوم تاسیسات مربوط به پرورش در قفس .
تجهیزاتی که در پرورش اردک کاربردی ندارند و یا کمتر کاربرد دارند:
1- آبخوری فنجانی
این نوع آبخوری ها بدلیل کوچکی محیط شان و هدف طراحی آن ها برای پرندگانی با منقار باریک برای اردک با منقاری پهن مناسب نیستند پس علت اصلی این نیست که اردک نمی تواند از آن ها آب بنوشد بلکه علت اصلی بحث هزینه و اتلاف فضاست زیرا ما برای هر اردک بالغ لا اقل به یک فنجان آبخوری نیاز داریم و از سوی دیگر در انواعی که آب با فشار نوک پرنده وارد فنجان می شود با فشار نوک اردک آب نمی تواند به راحتی وارد فنجان شود و علت آن پهن بودن نوک اردک است که به ته فنجان نمی رسد و از سوی دیگر چون پرندگان آبزی آب زیادی مصرف می کنند و پر شدن مجدد آبخوری زمان بر است و پرنده را سرگردان می کند که این عمل خود برای پرنده ایجاد استرس می کند و اما دلیل دیگر عدم تناسب این نوع آبخوری ها این است که چون اردک ها در زمان مصرف خوراک نوک خود را به کل درون خوراک فرو می کنند این قضیه سبب بسته شدن سوراخ های بینی آن ها می شود و از سوی دیگر این پرندگان به صورت غریزی سر و منقار خود را درون آب فرو می کنند نمی توانند با آبخوری هایی با این عمق محیط کم به خوبی کنار بیایند.

آبخوری نیپل
این نوع آبخوری نیز به دلیل کوچک بودنش زیاد مورد توجه نیست . زیرا نمی تواند مقدار آب مورد نیاز اردک های اکثرا نوک پهن را تامین کند و پرنده را با مشکل مواجه می کند به گونه ای که دیده شده اردک هایی که با این نوع سیستم آبخوری پرورش داده شده اند خوی تهاجمی بیشتر و تولید غیر محسوس کمتری را داشته باشند و شاید این مسئله با جثه بزرگتر اردک نیز تعامل داشته باشد البنته امروزه در برخی از مزارع پرورش پرندگا آبزی از آنها استفاده می شود که بنده با آن ها شدیدا مخالفم.

پرورش اردک و غاز
پرورش اردک و غاز
جوجه کشی غاز

جوجه کشی غاز

در این نوشته خواهیم پرداخت به جوجه کشی غاز و روش های نوین نگهداری از غاز همچنین به دو روش جوجه کشی طبیعی و مصنوعی غاز را بررسی خواهیم کرد.

 

1-   جوجه کشی طبیعی غاز ها

در جوجه کشی غاز  باید  تمام شرایطی را که در جوجه کشی طبیعی ماکیان  مطرح است  رعایت نمود.به غاز ها باید دارو های  ضد انگلی  خورانید و از پودر هایی برای  از بین بردن انگل های خارجی استفاده نمود . مواد غذایی و علوفه  و آب کافی باید  در نزدیکی لانه  غاز ها  قرار داده شوند  و حتی برای شاداب  ماندن غاز ها توصیه می شود امکانات شنا کردن نیز  برای آنها فراهم گردد.
تخم ها را باید در یک  زمان زیر غاز مادر گذاشت تا جوجه ها در یک روز  یا حداکثر  با فاصله  24 ساعت  از تخم بیرون آیند  زیرا ممکن است  غاز مادر با مشاهده  چند جوجه  مدت زیادی  روی بقیه  تخم ها نخوابند و ضمنا باعث  خراب شدن تخم ها گردد. سطح بدن جوجه ها  با کرکهای طلائی رنگی پوشیده شده و کاملا مربوط  از مایع  آمنیون هستند  که باید  در زیر بال مادر  خشک شوند.
چنانکه در زمان بیرون آمدن جوجه ها در جوجه کشی غاز هوا  سرد باشد ، باید آنها را به محل گرم  هدایت کرده و مدت چند هفته در حرارت تحت کنترل نگهداری نمود.
جوجه غاز ها در روز اول  احتیاجی به غذا ندارند  ولی پس از  آن باید  تغذیه شوند . توصیه می گردد حدودا  4-6 هفته جوجه ها  را در جای  خشکی نگهداری کرده و پس از  رویش  پر ها به  آنها اجازه استفاده از استخر ها و کلا آب خیز ها را داد . معمولا از 4 هفتگی  به بعد جوجه غاز ها دیگر نیازی به مادر خود نداشته و می توانند مستقل شوند .

پرورش غاز و جوجه کشی غاز
پرورش غاز و جوجه کشی غاز

جوجه کشی مصنوعی – جوجه کشی غاز

چنانچه تولید تخم غازها زیاد باشد از جوجه کشی غاز به روش مصنوعی استفاده می شود. در جوجه کشی غاز به روش جوجه کشی مصنوعی غاز ها  در رابطه با نگهداری  و ماشین جوجه کشی  باید به مسائل  زیر توجه نمود.
مدت نگهداری تخم های جوجه کشی نباید بیش از  7 روز به طول انجامد . حرارت مساعدمحل نگهداری  تخم ها بین 10- 7 درجه سانتی گراد بوده و رطوبت نیز باید  در حد  70-80 درصد باشد .همچنین چرخاندن  تخم ها در روز  کاملا ضروری است .
پس از خارج کردن  تخم ها از انبار  و قبل از انتقال به ماشین های جوجه کشی  باید آنها را یک شب در حرارت  18-21 درجه سانتی گراد  قرار داده و حدود  7 ساعت  نیز حرارت را به 24 درجه سانتی گراد  رسانید . پس از  طی این  مراحل است که  می توان آنها  را به ماشین   منتقل نمود .تخم غاز ها  می توان  به طور افقی در داخل ماشین قرار داد .
حرارت انکوباتور ها باید در حد 8/37 درجه سانتی گراد  بوده و رطوبتی  در حدود 50 الی 60 درصد داشته باشد.
در مراحل هچری  حرارت را به 5/37 درجه سانتی گراد و رطوبت را به  80-90 درصد  می رسانند.
چرخاندن معمولا روزیی یک بار  و در حد  180 درجه انجام می گیرد.
در ماشین های خودکار  تخم ها یک بار  در جهت 45 درجه  و بار دیکرر  در جهت  مخالف و 45 درجه  چرخانده می شوند  که این عمل  1-3  بار در روز  تکرار می شود.
توصیه می شود که رشد جنین  در روز های دهم  و بیست و پنجم  کنترل گردد.
خارج کردن تخم های رشد نکرده  و جنین مرده  بسیار ضروری است  چون به سرعت  فاسد شده و سبب  تلفات بیشتری  در جنین  سایر  تخم ها می گردند. اغلب به علت  تجمع گاز ناشی  از تخمیر  در داخل تخم ها  انفجار به عمل آمده  و ضمن ایجاد  بوی نامناسب  سبب کثیف شدن  ماشین نیز می شود .
خنک کردن  تخم غاز ها  اهمیت خاصی دارد  . معمولا از روز  دهم خنک کردن  را شروع و در روز  یک یا دو بار حرارت  تخم ها را  به حرارت  محیط  سالن می رسانند. برای  این مهم درب ماشین های جوجه کشی  راباز نگه داشته  مولد های  حرارتی  را از  کار انداخته تا حرارت  ماشین با  حرارت  سالن یکسان  شود. گاهی توصیه می گردد که آب را  به صورت  اسپری  بر روی تخم ها  بپاشند. تبخیر آب از سطح  تخم ها کمک به تامین  رطوبت و خنک شدن  آنها می کند . برای این منظور  هل بلینگ  پیشنهاد می نماید  که از  روز ششم تا بیستم  دو بار در روز  و هر بار  به مدت  30-20  دقیقه و پس از  روزبیستم  تا آخرین  روز جوجه کشی  نیز هر دو  یا سه  ساعت یکبار در  روز عمل خنک کردن  انجام گیرد .برخی نیز حتی  غوطه ور کرردن  تخم ها  را در آب از روز  بیست و پنجم  پیشنهاد  می کنند . این عمل باید در آب ولرم  و برای  چند لحظه  انجام گیرد .
مدت جوجه کشی غاز

  • زمان انکوباسیون در نژاد های مختلف متغیر  و به ترتیب زیر  نوسان دارد چنانچه در روسس بلاک برانت 23 روز
  • امپرور 25 روز
  • غاز برقی  25 روز
  • غاز کانادائی 28 روز
  • غاز مصری 30-28 روز
  • و در غاز های اهلی 30 روز می باشد.

 

جوجه کشی غاز به روش طبیعی
جوجه کشی غاز به روش طبیعی

نگهداری جوجه غاز ها در جوجه کشی غاز

جوجه غاز ها را می توان بر روی بستر  و بر روی کفهای توری نگهداری نمود . در حالت اول  کف لانه را با بستری  از خاک اره  برگ خشک  تراشه نجاری  کاه و یا  کلش  و غییره  می پوشانند.
جوجه ها در حصار  یا چپر های  محدود کننده در زیر مادر های مصنوعی  بر روی بستر  نگهداری می شوند. هر حصاری  که ابعادش  5/2.5/1 متر باشد برای نگه داری 250- 100 قطعه جوجه غاز کافی  است.
در حالیی که  در جوجه مرغ ها  و جوجه بوقلمون  ها استفاده از پوشش روزنامه  یا کاغذ  باطله  بر روی بستر  در روز های  اول برای  جلوگیری از  بستر خواری  توصیه می شود در جوجه اردک ها  و غاز ها  به علت ساختمان خاص  پنجه  پا و وجود پرده  بین انگشتان  که حرکت  بر روی  کاغذ  را  برای آنها مشکل می کندو عوارضی  در پا  به دنبال داررد  لذا  از این  پوشش صرفنظر می گردد. آبخوری و دانخوری ها  باید در داخل  حصار قرار گیرند . ساختمان آبخوری ها  باید به فرمی  باشند که آب  به اطراف  پراکنده نشده و دور آن تبدیل به لجن زار نگردد چون این امر  سبب بیماری غاز ها می شود.

جوجه کشی غاز به روش مصنوعی
جوجه کشی غاز به روش مصنوعی

تاثیر نور در  نگهداری  غاز های جوان و بالغ – جوجه کشی غاز

برای این که آغاز تخم گذاری را کنترل کرده و نیز تعداد تخم ها  را افزایش  دهند از برنامه  نوری استفاده می نمایند . ناگفته نماند  زمانی برنامه نوری  قابل اجراست  که غاز ها  در سالن بسته  نگهداری شوند .برحسب نظر تولر انجام برنامه نوری  زیر قابل توصیه است:
مدت  روشنایی  را با  7 ساعت  در روز  آغاز  و تا هفته هفتم ادامه می دهند . سپس به مدت  یک هفته هر روز نیم ساعت به زمان روشنایی می افزایند. پس از این یک هفته   هر روز 5 دقیقه  به مدت نور  افزوده  تا به 14 ساعت در روز برسد  .14 ساعت نور تا آخر  دوره  پرورش ثابت  نگاهداشته می شود .با اجزای این  برنامه نوری می توان  تخم گذاری  را در خارج  از فصل  طبیعی  تخم گذاری  نیز ادامه  داده و نیز  بجای یک دوره  تخم گذاری  در سال  به دو دوره دست یافته و تعداد تخم ها را  افزایش داد.
بر طبق نظر این ارسون در دوره تخم گذاری و هر دوره به مدت  3 ماه در سال  را می توان توسط به کار گیری  10 ساعت روشنایی با شدت  100 لوکس در آغاز تخم گذاری وافزایش نیم ساعت به مدت نور در هر 5 روز  تا 14 ساعت بدست آورد .
روشنایی کوتاه مدت  در حد  8  ساعت در روز  و در حین  دوره  تخم گذاری  و منجر به  طولانی شدن زمان تخم گذاری  گشته و تولید اسپرم  را بهبود می بخشد .
معمولا در دوره اول  تخم گذاری  که 20-18 هفته به طول می انجامد  غاز ها  حدود 54 تخم می گذارند.پس از سپری کردن  12- 9 هفته زمان تولک  مجددا تخم گذاری آغاز و درر  دوره دوم نیز  که 18 هفته  است حدود 50 تخم دیگر نیز گذاشته و بدین  ترتیب بر روی  هم حدودا  یکصد تخم تولید می کنند.
تولک را می شود با نگهداری در سالن تاریک و ندادن آب و غذا به مدت  72 ساعت در غاز ها ایجاد نمود . در این موقع باید  هر روز به هر  غاز  به مدت  6 هفته  115 گرم  غذای پرورشی به صورت  پلت داده و سپس  مقدار غذا  را به  140 گرم  در روز  افزایش داد . در شروع  دوره دوم  تخم گذاری  باید  روزانه  225 گرم پلت را به آنها بخورانند. در اثنای  دوره تولک  که 12- 9 هفته  به طول  می انجامد باید به طور آزاد  علوفه نیز در اختیار  آنها گذاشته شود.

غاز ماده - جوجه کشی غاز
غاز ماده – جوجه کشی غاز

نگهداری غاز ها در جوجه کشی غاز

دسته های 250 قطعه ای  غاز های پرورشی  را که در سن 30 هفتگی  در ماده ها وزنی در حدود 8/6 کیلوگرم  و در نر ها 5/9-9 کیلو گرم پیدا می کنند  به سه روش  زیر نگهداری می نمایند :

  1.    به طور آزاد در چراگاه با استفاده از نور طبیعی
  2.     نگهداری غاز توام در چراگاه و در سالن
  3.   نگهداری متمرکز  مدرن  بر روی تور های  پلاستیکی

در سالن در هر سیستم نگهداری باید  لانه های  تخم گذاری  نیز منظور گردند. معمولا برای 60 قطعه غاز  باید  24 لانه  45.45 سانتی متری وجود داشته باشد  به عبارتی برای هر  5/2 قطعه غاز یک لانه . در نگهداری متمرکز مدرن  مادر های مصنوعی  طبق معمولی  یا برقی  و یا گازی  هستند .در برخی از کشور ها  حتی از حرارت مرکزی  نیز استفاده می شود. مادر های مصنوعی عینا  همانهایی هستند  که در نگهداری  جوجه مرغ ها  مورد استفاده قرار می گیرند  نهایت این که تعداد  کمتری جوجه  غاز را در زیر آن مستقر  می کننئد . به عنوان مثال مادر مصنوعی  که برای 500 قطعه  جوجه کافی است  می تواند مورد استفاده  250  قطعه جوجه غاز  قرار گیرد . در هفته اول حرارت  مادر ها باید بین  35-32 درجه سانتی گراد باشد. حرارت مادر ها را می توان  سریعا کاهش داد به طوری که  در عرض 4 هفته  دیگر نیازی به استفاده از آنها  نخواهد بود . در رابطه با حرارت اگر منقار در جوجه ها باز ، بالها افتاده و بی حال  باشند حرارت مادر گرم  و چنانچه  جوجه ها تحرک  نشان داده  سر و صدا داشته  وبه دور هم  جمع شوند  حرارت مادر  سرد می باشد  که در هر دو حالت باید حرارت را تنظیم  کرد.
اغلب برای جوجه ها از دانخوری  های  بشکه ای  که پیرامونی به اندازه  130 سانتی متر دارند  استفاده می کنند  که در این صورت برای 100 قطعه تعداد 2  عدد از آن را در نظر می گیرند .اگر  دانخوری ناودانی باشد 5/2 متر آن  برای همین تعداد کافی خواهد بود .
آبخوری ها می توانند به هر شکل انتخاب شوند مسئله  مهم تامین آب مورد نیاز جوجه ها  است که کمبودی  پیش نیاید .
سن بلوغ در نژاد ها  متغیر و در رابطه با ان  بین 12-10 ماهگی در نر ها و 4-2 ماه زودتر  در ماده ها است . در فارمهای بزرگ  و مدرن  غاز ها را در باطری نیز نگهداری  می کنند که متناسب با جثه آنها ساخته می شوند .

تغذیه غازها در جوجه کشی غاز
تغذیه غازها در جوجه کشی غاز

تغذیه غاز ها

امروزه با توجه به روش نگهداری  تغذیه غاز ها  نیز هماهنکگ با آن  تغییر می کند . این مسئله در کشور های  مختلف با امکانات  مواد غذایی آنها  مربوط می گردد .زمانی که جوجه غاز ها  را در سالن های  بسته نگهداری می کنند  آنها را با جیره های خاصی  نیز تغذیه می نمایند . غالبا جوجه و  نیمچه  و حتی غاز های  بالغ را به صورت  تلفیقی در سالن و  چراگاه  نگهداری کرده  و برای هر سن  در هر  روش جیره  خاصی را پیش  بینی می کنند . در این جیره ها نسبت  مواد متشکله  آنها مانند  پروتئین ، چربی و غیره  از لحاظ کمی و کیفی  متفاوت است
جوجه کشی غاز – از آنجا که در ایران اغلب مواد غذایی  از خارج وارد می شود  لذا همانطور که  امر نگهداری  اردک و بوقلمون  نیز صادق است  زمانی نگهداری غاز ها  مقرون به صرفه است  که غذا ها  در مراتع پر علف  و دائمی  نگهداری شوند  و قسمت اعظم  مایحتاج  غذایی خود را از طریق  چرا در چراگاه به دست می آورند . غاز ها را می توان  حتی در تمام  فصول سال  در چراگاه طبیعی  نگهداری نمود  بجز در زمستان هایی که بسیار سرد هستند  که در این صورت  باید غاز ها  را به سالن  هدایت  کرده و به طور  دستی تغذیه  نمود . مزارعی که  علوفه فراوان دارند  ضرورتی  بر دادن  غذای  دستی نیست ولی  در مراتعی که  فقیر هستند  تغذیه دستی باید انجام مگیرد  . در  هفته های اول  زندگی می شود از جیره های غذایی  مخصوص جوجه  ماکیان نیز برای  غاز ها استفاده  نمود . چون جوجه غاز ها  رشد سریعی داشته و حدودا  450 -220 گرم در هفته  اضافه وزن  پیدا میی کنند لذا متناسب  با این رشد  کمیت  غذایی آنها  نیز افزایش  می یابد .
جوجه غاز هایی که به طور  محدود و متمرکز  در داخل  سالنها  نگهداری  می شوند  دارای  رشد  سریع تری هستند  تا جوجه هایی  که در چراگاه ها  و یا به طور تلفیقی  نگهداری می گردند. ولی از سوی دیگر این  رشد  سریع در رابطه با مقدار  غذایی که مصرف  شده نمی تواند از  لحاظ اقتصادی  با تغذیه  در چراگاه  مورد مقایسه باشد . در زمستان های  بسیار سرد که غاز ها  باید اجبارا در سالن نگهداری  شوند  می شود از علوفه  خشک  و دانه های  مختلف مانند ذرت و گندم و جو استفاده نمود . غاز ها  معمولا  میل و رغبتی  به خوردن  علوفه  سیلو  شده  از خود نشان نمی دهند مگر در مواقع اضطراری  و آنهم  اکثرا سیلوی ذرت  علوفه ای .
تعداد 60 قطعه غاز در هر  هفته یک بسته  تقریبا 50 کیلو گرمی  علوفه مصرف می کنند . مضافا هر غاز  در روز مقدار  250 گرم  غذای  کنسانتره  نیز لازم دارد. قابل  تذکر  اینکه در نگهداری  با روش  یک و دو ، درصد جوجه درر آوری  تخم ها  بیشتر است تا روش  سوم .
اغلب در فرانسه در جوجه کشی غاز  برای نگهداری غاز ها به صورت  مدرن  محلی نیز برای  آبتنی آنها می سازند.
این محل 30-20 سانتی متر عمق  داشته و نسبت به  هر غاز  5/0 متر مربع  نیز  محل آبتنی وجود دارد . ابعاد لانه های  تخم گذاری  در این کشور  در حد 50 .50  سانتی متر بوده  و برای  هر 3-2  غاز  یکی از لانه ها منظور می شود .
از آنجا که اغلب  غاز ها علاقمند به استراحت  در اوقات  روز بوده  و ترجیح  می دهند شبها  به چرا به پردازند ،لذا  باید شبها  محوطه چراگاه  را در صورت  امکان  با نور افکن روشن نمود.
معمولا در مقابل هر 400 قطعه  غاز یک سیلوی 2تنی  نیز برای نگهداری  مواد غذایی  کنسانتره ساخته و در ایستگاه مستقر می سازند . درصد تلفات غاز ها  نسبت به سایر  طیور کم و بین 4-3 درصد قرار دارد.
سنگ ریزه ها  از انواع سخت را باید  در ظروفی دیگر  ریخته  و برای  تامین کلسیم مورد  نیاز  آنها در اختیار  غاز ها بگذارند.
در حالی  که در غاز های  گوشتی  از جیره های  پرواری و  چاق کننده  استفاده می شود در غاز های  تخمی بر عکس باید  جیره ها طوری  تنظیم شوند  که از  چاقی  آنها  جلوگیری  نمایند . چون در غیر این صورت  باعث کم تخمی و یا قاطع  تخم گذاری  می شود . سابق بر این  در برخی از  کشور ها  مواد کنسانتره  را با شیزر  و یا  مواد  مایع مشابهی  مخلوط کرده  به شکل  نواله های  در آورده  و به غاز ها  می خوراندند . در مواردی  این عمل به زور  انجام می گرفت  یعنی  دو بار  در روز  و هر روز  8-7 نواله  از آنجا که این  فرم تغذیه  در رابطه با تهیه  نواله ها   گرفتن غاز ها  و فرو کردن  نواله در حلق غاز ها  کار و زمان زیادی را  لازم داشت  لذا فعلا  این روش منسوج  گردیده است . ولی اگر تعداد غاز ها کم باشد  استفاده از  این سبک غذا دادن  چندان هم بد نیست . در غاز های پرورشی  بین سنین  4-1  هفتگی   غذا بدون محدودیت خاصی در اختیار  جوجه غاز ها   قرار می گیرد . جیره های غذایی برای  این سن  باید در حدود  22 درصد پروتئین داشته باشند. معمولا پس از  تهیه جیره  غذایی آردی  آنها را به شکل  گرانول یا  پلت در آورده  و در اختیار  جوجه ها می گذارند . چون جوجه ها  میل و رغبتی  به خوردن  غذای آردی  از خود نشان نمی دهند  لذا تبدیل  آن به پلت یا گرانول  به صلاح  می باشد . مربوط کردن  مواد غذایی  تمایل غاز ها را به خوردن  بیشتر می نماید.
جیره های غذایی را پس از  4-1 هفتگی برای غاز های نر با 15 درصد پروتئین و برای  غاز های  ماده با 17 درصد پروتئین تنظیم می کنند. ناگفته نماند که غذا باید بدون محدودیت  در  دسترس آنها باشد  . در افزودن  دارو های  ضد کوکسیدیوز  به جیره غذایی غاز ها باید دقت خاصی مبذول گردد چون آنها تحمل  تمام انواع دارو های  ضد کوکسیدیوز  را نداشته و برخی  از آنها  ایجاد مسمومیت  کرده  و تلفاتی  به بار می آورند . طبق آزمایشاتی  برای غاز ها  نوع  آمپول  و دوت ، مناسبتر از بقیه  تشخسص داده شده  است . معمولا در 8 هفتگی  جوجه غاز ها  را از  سالن  به چراگاه  منتقل  می کنند . در چراگاه روزانه  100- 50 گرم نیز  نیز  مخلوط  دانه  ها را دریافت می نمایند.
در زمان  تخم گذاری  غاز ها  ،غذای  مکمل  باید حاوی  19 درصد  پروتئین  و 11 مگاژول  /کیلوگرم انرژی  قابل جذب بوده   و میزان  کلسیم  جیره 4/2 تا 3 درصد  و فسفر  آن 6/0 تا 1 درصد باشد. جیره دوره  تخم گذاری  باید  حداقل  4 هفته  قبل از شروع  تخم گذاری  به غاز ها  داده شود.

 

کلمات مرتبط :

دستگاه جوجه کشی غاز،آموزش جوجه کشی از غاز،جوجه کشی،نحوه جوجه کشی،مراحل جوجه کشی از غاز،تخم نطفه دار غاز

رفتارشناسی غاز و فیزیولوژی هضم غاز

رفتارشناسی غاز و فیزیولوژی هضم غاز

رفتارشناسی غاز
رفتارشناسی غاز و فیزیولوژی هضم غاز : اهلی شدن اولیه غاز احتمالا بیشتر به دلیل رفتار این حیوان در تولید محصولاتی است که می توان از آن به دست آورد. غاز جزء یکی از باهوش ترین پرندگان است، حیوانی است با حافظه خوب که افراد، حیوانات یا وضعیتی از قبیل توجه مثبت حیوانات و عوامل مزاحم آنها خواه انسان یا حیوان را فراموش نمی کند.
بطور طبیعی غازها به نوک زدن و کانی بالیسم عادت ندارند و معمولا بطور سازگار در میان همدیگر و دیگر حیوانات زندگی می کنند. آنها غریزه شدیدی به زندگی گروهی یا گلهای دارند و هنگام حرکت از یک مکان به مکان دیگر به راحتی بصورت رمه در می آیند. غازها به خاطر حافظه و غریزه گلهای بعد از ظهرها مطابق میل خود به صورت گله ای به آشیانه برمی گردند. این ویژگی به غاز اجازه میدهد در صورت ضرورت برای یافتن غذا هر روز مسافت طولانی را سایر کند.
به علاوه غاز نسبت به شرایط محیطی خود بسیار کم توقع است. غاز را می توان در مناطق وسیعی از کشورهای گرمسیر آفریقایی گرفته تا کشورهای سردسیر مثل اسکاندیناوی پرورش داد. مهمترین اقدام احتیاطی در مورد غاز، حفاظت جوجه غازها در برابر سرما در طول هفته اول زندگی است.
غازها مثل سایر گونه های اهلی برای اهداف چند منظوره مورد استفاده قرار می گیرند. پرورش غاز امکان تولید گوشت با هزینه پائین را در مناطق نامساعد فراهم می کند. در پرورش غاز برای تولید چربی کبد نیاز به مواد غذایی قابل توجهی هست ولی پروار بندی بیشتر منجر به تولید یک محصول با ارزش برای بازار مصرف می شود.
بین جفت نر و ماده غازها رابطهٔ بسیار شدید وجود دارد و این ارتباط جنسی حتی از سالی به سالی دیگر هم منتقل می شود. مشابه این ارتباط جنسی اما در حد ضعیف تر در بین غازهای اهلی در یک گروه کوچک جنسی، بین یک غاز نر و ۴ تا ۶ غاز ماده نیز وجود دارد. در گلههای غاز بیش از ۲۰ قظعه، ارتباط جنسی تعیین شده و زوجی وجود ندارد و هر دو غاز نر و ماده در امور جنسی بی قید و آزاد هستند.
غاز بطور ذاتی یک حیوان با هوش و وابسته است. اگر شما به پرورش این حیوان مشغول شوید صفات بی نظیر آنها را تشخیص داده و متوجه خواهید شد که کار کردن با غاز آسان و خیلی لذت بخش است.

رفتارشناسی غاز و فیزیولوژی هضم غاز
رفتارشناسی غاز و فیزیولوژی هضم غاز

 

رفتارشناسی غاز و فیزیولوژی هضم غاز

فیزیولوژی هضم
ساختمان دستگاه گوارش غاز امکان استفاده از مقادیر زیادی از مواد خوراکی با فیبر بالا را فراهم می کند. این مساله سبب شده تا غاز در کلاس دیگری از طیور قرار گیرد. توانایی غاز در استفاده از مواد خوراکی با فیبر بالا همراه با قدرت جستجوی علوفه و زباله جهت کسب احتیاجات غذایی خود و نیز طبیعت آبزی آن موجب شده است تا غاز به عنوان یک حیوان تقویت کننده در سیستمهای کشاورزی مورد توجه قرار گیرد.
در یک نگاه اجمالی به دستگاه گوارش غاز، ما بین دستگاه گوارشی ان و سایر گونههای طیور تفاوتی مشاهده نمی شود. مری آن نسبتا دراز و دارای غدد موکوسی جهت تسهیل عبور غذا است. قسمت انتهایی مری توسعه یافته و چینه دان دوکی شکل را به وجود آورده که به عنوان انباری برای ذخیره غذا عمل می کند. غذا سریعا به پیش معده که وظیفه اصلی آن ترشح شیره معدی (اسید و پپسین) است وارد می شود. سپس غذا از پیش معده به سنگدان که وظیفه آن نخست هضم مکانیکی (آسیاب، خرد و له کردن غذا) و سپس هضم اولیه پروتئین است، منتقل می شود. روده کوچک به کمک صفرا و آنزیمهای پانکراسی و رودهای، محل اصلی هضم مواد غذایی است. بعد از اینکه مواد گوارشی از روده بزرگ به سکوم ها وارد شد تخمیر میکروبی روی فیبر غذا انجام می شود و سپس به محل مشترک دفع مدفوع و ادرار مشابه همهٔ پرندگان، یعنی کلواک وارد می شود.
میازن هضم فیبر محلول در اسید در غاز بسته به نوع ماده خوراکی ما بین ۱۵-۳۰ درصد متغیراست.سیستم هضمی غاز به دو دلیل قادر به هضم سطح بالای فیبر است.نخست به دلیل وحود پیش معده بزرگ و ماهیچه ای و سنگدان بسیار عضلانی غاز است به طوری که ماهیچه های سنگدان فشار بیش از ۲۷۵ میلی متر جیوه ایجاد می کنند که مقدار این فشار ماهیچه ای در اردک و مرغ به ترتیب ۱۸۰ و ۱۲۵ میلی متر جیوه است.عمل این اندام ها باعث آزاد شدن شیره سلول و له شدن سلول ها می شود بنابراین مواد غذایی می توانند در مرحله بعد مورد هضم قرار گیرند.دلیل دوم تجزیه میکروبی فیبر در سکوم و روده بزرگ غاز است که بسیار توسعه یافته است.علی رغم این واقعیت که مواد خوراکی نسبتا سریع از دستگاه گوارش غازعبور می کنند، غاز توانایی خوبی در استفاده از موارد فیبری دارد.

اناتومی غاز
اناتومی غاز

رفتارشناسی غاز و فیزیولوژی هضم غاز

در جدول زیر توانایی غاز در استفاده از منابع مختلف فیبری نشان داده شده است. مطابق این جدول، غاز توانسته است منابع مختلف فیبری را به خوبی مصرف کرده و ضمن افزایش وزن از ضریب تبدیل غذائی مناسبی نیز برخوردار باشد، مقادیر اسیدهای چرب فرار در محتویات سکومی، بالا و بین ۶۲/۵۸ تا ۹۷/۰۷ میلی مول در لیتر متغیر بوده است. ترکیب اسیدهای چرب فرار استیک، پروپیونیک و بوتیریک آن مشابه نشخوارکنندگان بالغی است که تماما از مواد خشابی استفاده می کنند. نتایج آزمایشات قابلیت هضم در غاز نشان می دهد که این حیوان می – تواند همی سلولز را تا ۵۲ درصد و محتویات دیواره سلولی (NDF) را تا ۴۰ درصد مورد هضم قرار دهد.

 

سیستم گوارش غاز
سیستم گوارش غاز

رفتارشناسی غاز و فیزیولوژی هضم غاز

منبع : کتاب پرورش غاز نوشته دکتر حسین جانمحمدی – مهندس ذبیح اله نعمتی

منشاء و نژاد غازهای اهلی

منشاء و نژاد غازهای اهلی

منشاء و نژاد غازهای اهلی
غاز به خانواده آناتیدها و جنس آنسر تعلق دارد. بطور کلی نظر بر این است که غاز یکی از نخستین حیواناتی است که اهلی شده است.منشاء و نژاد غازهای اهلی غاز احتمالا در حدود ۳۰۰۰ سال قبل در مصر اهلی شده است اگرچه بعضی محققین اعتقاد دارند که اهلی شدن به قبل از این تاریخ بر می گردد. علی رغم این مساله این حیوان هرگز همانند مرغ و یا حتی اردک مورد بهره برداری تجاری قرار نگرفته است.
غازها در سرتاسر جهان یافت می شوند. پرورش آنها در نواحی گرمسیر به شرط تامین سایبان همانند مناطق سردسیر به خوبی امکان پذیر می باشد.شواهد نشان می دهد که غازها توانایی تحمل هوای آزاد زمستان نواحی شما با حداقل پناهگاه را دارند.علی رغم این سازگاری وسیع به شرایط جغرافیایی، پرورش تجاری غاز تنها در چند کشور آسیایی و اروپایی رایج بوده و حائز اهمیت می باشد.
غازهای اهلی دارای دامنهٔ وسیعی از رنگ، اندازه و شکل هستند. عموما جثهٔ نژادهای اهلی خیلی بزرگ تر از اجداد وحشی آنها بوده و در اغلب موارد توانایی پرواز را حفظ کرده اند.
در غازهای اهلی دو تیپ اصلی وجود دارد.اعتقاد بر این است که غازهای تیپ اول از اروپا منشاء گرفته اند و از نسل غاز وحشی اروپایی یا گری لگا بوده و تیپ دوم از آسیا منشاء گرفته و از نسل غاز وحشی قو یا سوان می باشد. نتاج حاصل از تلاقی غازهای اهلی که از این دو گونه غاز وحشی منشاء گرفته اند، بارور بوده و تعدادی از نژادهای غاز بدین شکل حاصل شده است. در طی یک قرن بسیاری از کشورها و حتی نواحی داخل آنها، نژادها و انواع غازهای منطقه خودشان را توسعه داده و بهبود بخشیده اند. اگر چه ذخیره ژنتیکی برای بهبود و پیشرفت ژنتیکی غازهای اهلی وجود دارد ولی استفاده از این ذخیره ژنتیکی اندک می باشد. به علاوه گونه هایی از غازهای وحشی وجود دارند که می توانند اهلی شوند و یا حداقل در ژرم پلاسم" غازهای تجاری شرکت کنند به عنوان مثال در آب و هوای معتدل می توان از تلاقی غاز کانادایی آمریکای شمالی و غاز آمریکایی سوان که متعلق به جنوبی ترین منطقه آمریکای جنوبی است، استفاده کرد. در مناطق گرمسیری نیز می توان غازهای مصری از آفریقا، غاز نن" از ایسلند هاوایی، غاز Bar-headed از هند و آسیای مرکزی، غاز بالا سیخکدار شمالی از آفریقا و غاز با پنجه نیمه پرده دار (زاغی) از استرالیا و گینه جدید را بدین منظور استفاده کرد. در این کتاب تنها اصول پرورش غازهای اهلی حاصل از غاز وحشی اروپایی یا غاز وحشی سوان مورد بحث قرار خواهد گرفت. سازمان خوار بار جهانی تعداد ۹۶ نژاد یا توده ژنتیکی غاز را از بررسی منابع پایگاه دادههای ژنتیک دام و تحقیق برای تدوین این کتاب شناسایی کرده است. اگرچه احتمال دارد تعداد نژادها و تودهها بیشتر از این نیز باشد. با اینکه تعداد زیادی از این نژادها از لحاظ منابع ژنتیکی در دنیا حائز اهمیت هستند ولی امروزه به دلیل سطح عملکرد نسبتا پائین و توزیع جغرافیایی محدود آنها، اهمیت کمی را دارا هستند. علاوه بر نژادهای قدیم و جدید، تعدادی نژاد اصلاح شده تجاری نیز وجود دارند که توسط شرکت های خاصی اصلاح نژاد غاز به وجود آمده اند.

منشاء و نژاد غازهای اهلی

غازوحشی-اروپایی
غاز وحشی اروپایی

ساختار بدنی غاز
ساختار بدنی غاز

غاز چینی (Chinese)

بیش از بیست نژاد غاز از جنس آنسر سیگنوئیدس در چین وجود دارد. این نژاد عموما در سرتاسر اروپا و آمریکای شمالی به عنوان غاز چینی مشهور بوده و به سهولت از روی برجستگی روی منقار قابل شناسایی می باشد. این نژاد دارای سویه های سفید و قهوه ای رنگ است که سویه سفید رنگ به مراتب بیشتر از سویه قهوه ای مشهور می باشد. محبوبیت در حال نزول سویهٔ قهوه ای رنگ احتمالا به این دلیل است که بعد از کشتار، انتهای پرهای رنگی بر روی لاشه باقی مانده و لاشه با بازارپسندی کمتری مواجه می شود. ساق پا، منقار و سر در غاز چینی سفید به رنگ زرد بوده، در حالی که در سویه قهوه ای، ساق پا زرد اما منقار و برآمدگی منقار (knob) مشکی یا سبز خیلی تیره است. یکی از ویژگی های برآمدگی منقار این است که از آن می توان درسن ۸-۶ هفتگی برای تعیین جنسیت استفاده کرد، اما قبل از این سن کاربردی ندارد. برآمدگی منقار غاز نر بزرگ تر و خیلی مشخص تر از غاز ماده است. جثه غازهای چینی نسبتا کوچک بوده و میانگین وزن بدن غاز نر بالغ ۵ کیلوگرم و غاز ماده ۴ کیلوگرم است. با این حال این نژاد از لحاظ تولید تخم معروف بوده و گزارشها حاکی از این است که غاز چینی در یک فصل تولید مثل، تقریبا در مدت ۵ ماه ( از بهمن ماه تا تیر ماه) تا ۱۰۰ تخم تولید می کند اگرچه میانگین تولید تخم آن ۶۰-۵۰ عدد تخم است. غاز چینی از لحاظ فرم بدنی و محصول گوشت، مرغوبیت نژادهای دیگر را ندارد بنابراین از این نژاد به صورت نژاد خالص یا در لاین پدری برنامه های اصلاحی تولید هیبریدهای گوشتی به طور گسترده استفاده نشده است. با این حال از غاز چینی در تولید تعدادی از نژادهای غاز حاصل از تلاقی تیپ آنسر آنسر با تیپ آنسر سیگنوئید استفاده شده است. طبق گزارشات، غاز چینی یک حیوان نگهبان خیلی مفیدی معرفی شده است. به علاوه این غاز دارای پاهای قوی بوده و هنگام نیاز می تواند فاصله خیلی زیاد را برای یافتن خوراک طی کند. این مساله می تواند بیانگر گسترش و پراکندگی این پرنده حتی تا حاشیه چین و کشورهایی شبیه سیبری و هند باشد.


نژاد سفید چکسلواکی (آنسر آنسر)
این نژاد یک غاز سفید با ساق پا و منقار زرد رنگ است. این غاز به غاز بوهمین به معنی « به رسم و قانون دیگران کار نداشتن» هم معروف است که جثه نسبتا کوچکی دارد و وزن بدن جنس نر بالغ آن ۵ کیلوگرم و وزن جنس ماده بالغ آن ۴ کیلوگرم می باشد. میانگین تولید تخم آنها ۴۵ عدد با وزن ۱۴۰ گرم می باشد که این رکورد برای غازهای تیپ آنسر آنسر رضایت بخش بوده و این موضوع بدان معنی است که استفاده از آنها در لاین مادری جهت تولید هیبرید
تجاری سودمند خواهد بود.


نژاد امبدن (آنسر آنسر)

این نژاد رنگ سفید با پرهای نسبتا قوی و ساق پا و منقار زرد رنگدارد که می توان جنسیت
اکثر سویههای آن را از روی رنگ اولیه جوجه غازها تشخیص داد. جنس نر نسبت به ماده رنگ خاکستری روشن تری دارد. سالهاست این نژاد در اروپا و آمریکای شمالی نسبتا مشهور شده است و جزء یکی از نژادهای بزرگ جثه است که وزن بدن نرها بیش از ۱۰ کیلوگرم و مادهها بیش از ۹ کیلوگرم در هنگام بلوغ است. تولید تخم در آنها متوسط بوده و به تعداد ۴۰ تخم با اندازه ۱۷۰ گرم در سال تولید می کنند. نژاد امدن برای تولید هیبریدهای گوشتی سنگین وزن مناسب بوده و چنانکه در لاین پدری تولید تجاری غاز هیبرید استفاده شود احتمالا از ارزشی بیشتری برخوردار خواهد بود.
نژاد هویان (آنسر آنسر) 
منشاء نژاد هویان، بخش کانکتو از ایالات لیئونینق چین است. این نژاد متفاوت از نژاد چینی است و این نژاد وزن بدن سبک تر و نرخ تخم گذاری بالاتری دارد و می تواند بیش از ۲۰۰ تخم در سال تولید کند. غاز هویان دارای ساق پا و منقار زرد رنگ بوده ولی رنگ پر آن در مقایسه با نژاد چینی متنوع تر می باشد.
مرکز تحقیقاتی دام و دامپزشکی ایالت تای لینگ چین در سال ۱۹۸۱ میلادی با ۵۰۰ غاز هویان با تمرکز بر تولید تخم، برنامه سلکسیون اصلاحی را شروع کرد. بر این اساسی علاوه بر کار اصلاحی بر روی تولید تخم، غازهایی که سفید رنگ نبوده و فاقد پلک چشم بودند را حذف نمود. بعد از چهار نسل سلکسیون، خصوصیات عملکرد این نژاد حاصل شد. در این برنامه اصلاح نژادی، غازهای هوایان انتخاب شده، تقریبا در سن ۲۴۰ روزگی شروع به تخم گذاری کردند و ما بین ۲۱۰-۹۰ تخم در یک دوره تخم گذاری تولید کردند، که مشاهدات نشان داد  10 درصد غازها ۲۱۰ تخم در یک دوره تخم گذاری تولید کرده بودند. دامنه وزنی تخم ها بین
۱۲۰-۲۱۰ گرم بود. غازهای نر این نژاد دامنه وزنی ۴/۵ – ۴ کیلوگرم و جنس ماده دامنه وزنی ۳-۳/۵ کیلوگرم داشتند. مقاومت به سرما و توانایی آن در استفاده از علوفه خشوی تر، از خصوصیات برجسته آنها می باشد.

نژاد غاز و منشاء آن
نژاد غاز و منشاء آن


نژاد کوبان (آنسر سیگنوئیدسی)
این نژاد در مرکز کشاورزی کوبان روسیه جنوبی، از تلاقی دو نژاد گرکی و چینی به وجود آمده است. رنگ پر قهوه ای و ریشه پر نسبتا تیره است بنابراین لاشه آنها از نظر بازار پسندی وزن جنسی نر در زمان بلوغ ۵/۲ کیلوگرم و جنس ماده ۴/۸ کیلوگرم است. مزیت این نژاد آن است که تولید تخم نسبتا بالایی دارد و مابین ۶۰-۵۰ تخم با میانگین وزن ۱۵۰ گرم تولید می کند. همین مزیت، این نژاد را برای استفاده در لاین مادری برنامه تلاقی بین نژادی مناسب ساخته است البته به شرطی که هیبریدهای تجاری تولید شده سفیدرنگ بوده و فرم بدنی ضعیف نژاد کوبان از بین رفته باشد.
نژاد لندسی  (آنسر آنسر)
هر دو جنس نر و ماده این نژاد خاکستری رنگ است و ساق پا و منقار آنها از رنگ نارنجی تا زرد متغیر است. منشاء این نژاد کشور فرانسه بوده اما به طور گسترده در چندین کشور دیگر و به ویژه در کشور مجارستان جهت تولید چربی کبد استفاده می شود. امروزه تعدادی از لاین های این نژاد جهت تولید چربی کبد مورد انتخاب ژنتیکی قرار گرفته اند. منشاء این نژاد غاز تولوز خاکستری است، اما امروزه شکل ظاهری پر آنها شبیه غاز وحشی اروپایی (گری لاگ) بوده؛ گرچه اندازه بدن آنها خیلی بزرگ تر می باشد. در زمان بلوغ وزن جنس نر ۶ کیلوگرم و وزن جنسی ماده ۵ کیلوگرم است. این نژاد سالانه ۴۰ عدد تخم به ازای هر غاز، با میانگین وزن ۱۷۰.گرم تولید می کند.
پیل گریم یک نژاد معروف در آمریکای شمالی است که در سال ۱۹۳۹ میلادی به طور رسمی به عنوان یک نژاد شناسایی شد ولی شهرت آن در حال کاهش است. رنگ پرغازهای، پیل گریم در دو جنس، متفاوت بوده و در جنس نر بالغ رنگ پر و بال سفید و در جنس ماده خاکستری است. متوسط وزن بدن جنس نر این نژاد ۶ کیلوگرم و وزن جنسی ماده ۵/۲ کیلوگرم می باشد و سالانه تعداد ۳۰ تخم با میانگین وزن ۱۶۵ گرم تولید می کند.
نژاش پومرانیا (آنسر آنسر) منشاء غاز پومرانیا بخش شمال غربی لهستان است، ولی در شمال شرقی آلمان و شمال سوئد هم دیده می شود. این نژاد دارای سه رنگ سفید، خاکستری یا سفید و خاکستری است که هر سه نوع این غاز دارای ساق پا و منقار زرد رنگ هستند. این نژاد فرم بدنی قوی داشته و در زمان بلوغ وزن جنس نر و ماده آنها به ترتیب ۶ و ۵ کیلوگرم است. متوسط تولید تخم این نژاد ۴۰ تخم با میانگین وزن ۱۷۰ گرم به ازای هر غاز بالغ می باشد.
نژاد سنتتیک اکراینی (آنسر آنسر) نژاد سنتتیک اکراینی یکی از لاین های سنتتیک نسبتا جدید است که در مرکز تحقیقات طیور اکراین استان بورکی آکراین) تولید شده است. غازهای این نژاد در سن ۸ هفتگی به سهولت تعیین جنسیت می شوند زیرا رنگ عمده جنس ماده خاکستری است در حالی که جنسی نر سفید رنگ است. متوسط وزن بدن غاز نر ۶ کیلوگرم و غاز ماده ۵/۴ کیلوگرم است. این نژاد تولید تخم نسبتا خوبی را داراست وهر غاز به طور متوسط ۵۳-۴۷ عدد تخم در سال تولید می کند.

منشاء و نژاد غازهای اهلی​


نژاد سفید مجارستانی (آنسر آنسر) همان طوری که از اسم این نژاد برمی آید رنگ پر بالا آنها سفید و ساق پا و منقار زرد است. خصوصیات فیزیولوژیکی این نژاد خیلی نزدیک به نژاد ایتالیایی است، ولی وزن بدن و تولید تخم آنها پائین تر است. یک لاین تولید شده این نژاد برای تولید پر سلکسیون و اصلاح شده است. از این نژاد می توان در تلاقی ها برای تولید کبد چرب و گوشت استفاده کرد. در زمان بلوغ وزن بدن جنسی نر این نژاد ۵/۵ کیلوگرم و جنس ماده ۴/۷ کیلوگرم است. سطح تولید تخم آنها نسبتا خوب بوده و تعداد ۴۸ تخم با متوسط وزن ۱۶۰ گرم در سال تولید می کنند.

غاز-goose
غاز-goose


نژاد سفید ایتالیایی (آنسر آنسر) 
نژاد سفید ایتالیایی یک نژاد بسیار معروف در اروپا است و اغلب جزء یکی از نژادهایی است که در شکل گیری ذخیره بومی غاز دیده می شود و تحقیقات خوبی بر روی آن انجام گرفته است. نژاد سفید ایتالیایی که در اینجا گزارش می شود شامل غازهایی است که در مرکز تحقیقاتی کلودا ویلکای لهستان نگهداری می شوند و از سال ۱۹۶۰ میلادی برنامه اصلاح نژادی بر روی آنها اجرا شده و مورد انتخاب ژنتیکی قرار گرفته اند و لاین های نر و ماده جداگانه ای از این نژاد ایجاد شده است. نظر به اینکه نرها نسبت به مادهها رنگ روشن تری دارند، جوجه غازهای لاین نر و ماده را می توان در طول ۱۰ روز اول زندگی از روی رنگ اولیه آنها تعیین جنسیت کرد. همان طوری که از آسم این نژاد پیداست رنگ پر بال غاز بالغ سفید بوده، در حالی که ساق پا و منقار زرد رنگ است. متوسط وزن بدن برای جنسی نر و ماده در لاین پدری به ترتیب ۷ و ۶/۵ کیلوگرم می باشد در حالی که در لاین مادری، نرها به طور متوسط ۶/۵ کیلوگرم و مادهها ۶/۲ کیلوگرم وزن دارند. تولید سالانه تخم غاز در لاین پدری ۶۵ – ۵۵ تخم بوده در حالی که در لاین مادری ۷۰-۶۰ عدد است. وزن تخمها برای هر دو لاین ۱۸۰-۱۶۰ گرم می باشد. نژاد سفید ایتالیایی نسبت به دیگر نژادهای تیپ آنسر آنسر بیشترین تولید تخم را دارد، لذا این لاین ها می توانند به طور مستقیم و قابل توجه در لاین پدری یا مادری تولید هیبریدهای تجاری به روش دو مرحله ای استفاه شوند. همچنین لاین مادری می تواند برای تولید والدین لاین مادری هیبرید مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین نژاد سفید ایتالیایی خصوصا در این لاین ها جزء یکی از نژادهای انتخابی پرورش دهندگان غاز برای تولید گوشت می باشد.